Sprzętowe szyfrowanie fundamentem ochrony danych w placówkach medycznych

Cyfrowa transformacja placówek ochrony zdrowia przyspiesza, ale równolegle rośnie skala ryzyka związanego z bezpieczeństwem danych medycznych. Wrażliwe informacje pacjentów nieustannie są celem cyberataków, a jednocześnie podlegają coraz bardziej restrykcyjnym regulacjom prawnym. W tym kontekście kluczowe znaczenie mają nie tylko systemy IT, lecz także fizyczne nośniki danych, które wciąż odgrywają istotną rolę w codziennej pracy personelu medycznego. Odpowiednio zaprojektowane rozwiązania sprzętowe, zapewniające szyfrowanie i kontrolę dostępu, mogą znacząco ograniczyć ryzyko wycieku informacji i pomóc w spełnieniu wymogów prawnych.

Postępująca cyfryzacja branży medycznej przyczynia się do wzrostu ilości danych (dokumentacji medycznej, wyników badań czy obrazów diagnostycznych) przechowywanych i przesyłanych cyfrowo. Zwiększa to efektywność pracy personelu, ale jednocześnie poszerza powierzchnię potencjalnego ataku. Każdy punkt dostępu do danych staje się elementem wymagającym zabezpieczenia.

W Polsce dodatkowym impulsem do przyspieszenia zmian w tym zakresie jest rozwój usług e-zdrowia, nadzorowany przez Ministerstwo Zdrowia. Nowe regulacje wzmacniają rolę cyfrowych usług medycznych, ale równocześnie nakładają obowiązek zapewnienia zabezpieczania danych na wysokim poziomie. W efekcie podmioty ochrony zdrowia muszą wdrażać zarówno rozwiązania systemowe, jak i odpowiednie procedury operacyjne.

– Branża ochrony zdrowia jest jedną z najczęściej atakowanych przez cyberprzestępców. Dane medyczne mają wysoką wartość na czarnym rynku, ponieważ zawierają kompleksowe informacje o tożsamości i stanie zdrowia pacjentów. Mogą być wykorzystywane do szantażowania przetwarzających je placówek groźbą wycieku, jak też wymuszania określonych zachowań przez samych pacjentów, którym – w szczególnych sytuacjach – może zależeć na nieujawnianiu stanu swojego zdrowia. To sprawia, że nawet pojedynczy incydent może mieć poważne konsekwencje finansowe i reputacyjne – ostrzega Robert Sepeta, Business Development Manager w firmie Kingston.

Regulacje prawne jako czynnik wymuszający zmianę

System ochrony zdrowia funkcjonuje w środowisku silnie regulowanym, gdzie zapewnienie bezpieczeństwa danych jest obowiązkiem, a nie opcją. Kluczowe znaczenie mają przepisy RODO, które wymagają stosowania adekwatnych środków technicznych i organizacyjnych, gwarantujących poufność, integralność i dostępność danych. Ale presję na placówki medyczne dodatkowo zwiększają też nowe inicjatywy legislacyjne w Polsce, związane z rozwojem e-zdrowia. Zgodnie z nimi cyfrowe systemy wymiany danych będą wymagały spójnego podejścia do bezpieczeństwa, obejmującego nie tylko serwery i sieci, ale również komputery i urządzenia mobilne.

Warto zwrócić uwagę, że regulacje nie definiują konkretnych rozwiązań technicznych, lecz oczekiwany poziom ochrony. To pozostawia zainteresowanym podmiotom pewną elastyczność, ale jednocześnie wymaga świadomego wyboru rozwiązań, które realnie minimalizują ryzyko utraty danych. Tymczasem, pomimo rozwoju systemów chmurowych, fizyczne nośniki danych nadal są powszechnie wykorzystywane przez pracowników placówek ochrony zdrowia. Przenoszenie dokumentacji między oddziałami, archiwizacja czy przekazywanie danych diagnostycznych to codzienne operacje. W wielu przypadkach odbywają się one z wykorzystaniem pamięci przenośnych USB.

– To właśnie mobilność stanowi jedno z największych wyzwań w kontekście bezpieczeństwa. Nośniki takie łatwo mogą zostać zgubione, skradzione lub użyte w nieautoryzowany sposób. W takich sytuacjach brak odpowiednich zabezpieczeń oznacza natychmiastowe ryzyko wycieku danych. Dlatego coraz większe znaczenie mają rozwiązania, które eliminują ten problem na poziomie sprzętowym. Chodzi o takie mechanizmy, które nie wymagają od użytkownika dodatkowych działań i działają niezależnie od systemu operacyjnego, co znacząco ograniczy ryzyko popełnienia błędu ludzkiego – zauważa ekspert Kingston.

Kontrola dostępu i odporność na manipulacje

Jednym z najskuteczniejszych sposobów zabezpieczenia danych na nośnikach przenośnych jest szyfrowanie sprzętowe. W przeciwieństwie do rozwiązań programowych, działa ono niezależnie od systemu operacyjnego i jest odporne na manipulacje użytkownika. Dane pozostają zaszyfrowane przez cały czas, niezależnie od miejsca przechowywania i nie ma możliwości ich odczytu bez autoryzacji.

Szczególnie istotne w branży medycznej, gdzie wymagana jest nie tylko ochrona danych, ale również możliwość jej formalnego udokumentowania, jest zapewnienie przez producenta takich nośników certyfikowanych algorytmów kryptograficznych oraz zgodności z normami bezpieczeństwa. Zresztą samo szyfrowanie nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z bezpieczeństwem danych. Równie istotna jest kontrola dostępu, która dzięki zastosowanym silnym mechanizmom uwierzytelniania pozwala ograniczyć możliwość nieautoryzowanego użycia nośnika.

Nowoczesne rozwiązania zapewniają takie funkcje jak wymuszanie stosowania złożonych haseł, ograniczanie liczby prób logowania czy automatyczne kasowanie danych po kilkukrotnym wprowadzeniu nieprawidłowego hasła. Takie podejście znacząco utrudnia próby złamania zabezpieczeń i jest szczególnie ważne w sytuacjach, gdy nośnik trafia w niepowołane ręce. Istotna jest także odporność fizyczna urządzeń. W środowisku medycznym nośniki narażone są na uszkodzenia mechaniczne, działanie cieczy czy ekstremalne temperatury. Konstrukcja uwzględniająca te czynniki zwiększa bezpieczeństwo danych w praktyce, a nie tylko w teorii.

Kierunek: bezpieczeństwo wkomponowane w procedury

Wdrożenie odpowiednich rozwiązań technicznych to tylko część procesu budowania bezpieczeństwa danych. Równie ważne są procedury i świadomość personelu medycznego. Nawet najlepsze rozwiązania nie będą bowiem skuteczne, jeśli nie będą prawidłowo wykorzystywane. Dlatego istotne jest uproszczenie obsługi zabezpieczeń. Szyfrowane sprzętowo nośniki danych mają tę przewagę, że działają w sposób transparentny dla użytkownika. Personel nie musi podejmować dodatkowych działań, aby zapewnić ochronę informacji, co ogranicza ryzyko popełniania błędów.

– Z punktu widzenia zarządzania istotna jest także możliwość centralnej kontroli i audytu. Placówki medyczne muszą być w stanie wykazać, że stosują odpowiednie środki ochrony danych. Rozwiązania oferujące takie funkcje ułatwiają spełnienie wymogów regulacyjnych. Dzięki temu bezpieczeństwo przestaje być już tylko dodatkową warstwą, lecz staje się integralnym elementem wbudowanym w każdy komponent systemu, zarówno sprzętowy, jak i programowy – podkreśla Robert Sepeta.

W tym kontekście nośniki danych są nie tylko narzędziem do przechowywania informacji, ale stają się aktywnym elementem systemu bezpieczeństwa, który chroni dane niezależnie od środowiska. Jest to szczególnie istotne w warunkach rosnącej mobilności i decentralizacji pracy. Placówki ochrony zdrowia, które przyjmują takie podejście, są lepiej przygotowane na przyszłe wyzwania. Integracja rozwiązań sprzętowych z regułami polityki bezpieczeństwa pozwala osiągnąć wysoki poziom ochrony przy zachowaniu efektywności operacyjnej, co oznacza realne ograniczenie ryzyka, a nie tylko deklaratywne zarządzanie nim.

Informacje o firmie Kingston Digital Europe Co LLP

Kingston Digital Europe Co LLP oraz Kingston Technology Company, Inc. są częścią tej samej grupy kapitałowej („Kingston”). Kingston jest największym na świecie niezależnym producentem pamięci.