Rusza jedyny w Polsce ośrodek innowacji obronnych NATO DIANA

Siedem firm z USA i Europy przyjechało do Polski, by doskonalić swoje technologie w obszarze obronności w ramach programu akceleracyjnego NATO DIANA. To międzynarodowa inicjatywa Sojuszu, wspierająca rozwój innowacji podwójnego zastosowania tworzonych z myślą o wykorzystaniu w sektorze wojskowym i cywilnym. Jej operatorem w kraju jest FORT Kraków – wspólne przedsięwzięcie Krakowskiego Parku Technologicznego (KPT) i Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH). Inauguracja programu akceleracyjnego połączona z otwarciem projektu FORT Kraków odbyła się 22 stycznia z udziałem przedstawicieli NATO, administracji publicznej oraz środowiska technologicznego.

Decyzją NATO, Polska, jako jedyny kraj na wschodniej flance Sojuszu, stała się gospodarzem akceleratora DIANA, dziesięciu centrów testowych i biura NATO Innovation Fund. To strategiczne wyróżnienie podkreśla kluczową rolę naszego kraju w rozwoju innowacji technologicznych na rzecz bezpieczeństwa i obronności NATO.

– Uruchomienie akceleratora NATO DIANA w Krakowie to potwierdzenie, że polska nauka i ekosystem innowacji osiągnęły dojrzałość, która pozwala współtworzyć rozwiązania kluczowe dla bezpieczeństwa całego Sojuszu. AGH, jako uczelnia techniczna o silnych kompetencjach w obszarze deep tech, bierze odpowiedzialność nie tylko za rozwój technologii, ale także za ich realne zastosowanie, od laboratoriów, przez testy, po wdrożenia we współpracy z przemysłem i użytkownikiem wojskowym. FORT Kraków to przykład tego, jak nauka i biznes mogą działać wspólnie na rzecz obronności państwa i NATO – podkreślił w trakcie inauguracji prof. Jerzy Lis, Rektor AGH w Krakowie.

DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic) to agencja NATO wspierana przez zlokalizowane w krajach członkowskich akceleratory i centra testowe, której celem jest przyspieszanie rozwoju technologii istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa i obronności państw Sojuszu. Łączy ona innowatorów technologicznych z przedstawicielami instytucji wojskowych, zapleczem testowym oraz mentorami z sektora obronnego, przemysłu i uczelni wyższych.

Siedem startupów, sześć miesięcy

W programie realizowanym przez FORT Kraków bierze udział siedem wyselekcjonowanych przez NATO startupów z USA i Europy, pracujących nad zaawansowanymi technologiami (deep tech) o podwójnym zastosowaniu (dual-use). Przez sześć miesięcy zespoły będą korzystać z programów mentoringowych, zaplecza eksperckiego oraz infrastruktury testowej, rozwijając kompetencje techniczne i biznesowe, niezbędne na wszystkich etapach rozwoju produktów i usług – od badań i prototypowania, przez walidację, aż po wdrożenie i skalowanie działalności.

W polskim akceleratorze innowatorzy DIANA rozwijać będą technologie kluczowe dla współczesnego pola walki, w tym autonomiczne rozwiązania wspierające m.in. wykrywanie i przeciwdziałanie bezzałogowym systemom powietrznym (szwedzka firma AegisX), autonomiczną nawigację i planowanie misji dla pojazdów działających w środowiskach pozbawionych sygnału GPS (grecki startup Alpha Autonomy), identyfikację i śledzenie dronów dzięki czujnikom akustycznym i radiowym (brytyjski Arcani Systems), autonomiczny pilotaż dla bezzałogowych systemów, zaprojektowany z myślą o pracy w warunkach utraty sygnału GPS i zakłóceń wojny elektronicznej (duńska spółka Robotto), zintegrowane systemy obrony przed rojami dronów, platformy integrujące różne sensory oraz rozwiązania wspierające identyfikację obiektów w hałaśliwym otoczeniu (firmy ze Stanów Zjednoczonych: mara, Picogrid czy Wave Sciences).

– Innowatorzy, którzy pracują w ramach krakowskiego programu akceleracyjnego, rozwijają rozwiązania odpowiadające na bardzo konkretne potrzeby – od zwiększania bezpieczeństwa operacji wojskowych i wsparcia żołnierzy na linii frontu po ochronę infrastruktury krytycznej. Naszą rolą jako opiekuna programu NATO DIANA w Polsce jest stworzenie im warunków do testowania tych technologii w praktyce, ich weryfikacji oraz przygotowania do dalszego rozwoju w ścisłej współpracy z partnerami międzynarodowymi i potencjalnymi użytkownikami – mówi Bartosz Józefowski, wicedyrektor działu parku technologicznego w Krakowskim Parku Technologicznym.

Sukcesy Polaków w NATO DIANA

Choć akcelerator innowacji obronnych w ramach NATO DIANA uruchomił działalność w Polsce w tym roku, sam program działa już od kilku lat i z powodzeniem wspiera rozwój firm technologicznych z państw członkowskich Sojuszu. W poprzednich edycjach w akceleratorach realizowanych poza granicami naszego kraju uczestniczyły także polskie podmioty, które dziś skutecznie rozwijają i skalują swoje technologie w środowisku międzynarodowym.

Wśród polskich absolwentów NATO DIANA znajdują się m.in. IS-Wireless, Blue Armada Robotics czy Revobeam – twórcy inteligentnych anten do systemów komunikacji bezprzewodowej.

– NATO DIANA to program, który otwiera drzwi do rynku obronnościowego. Proces akceleracji pozwolił nam błyskawicznie zrozumieć procesy w tym obszarze i zdobyć kontakty, na które pracuje się latami. Gdyby nie NATO DIANA, nie prowadzilibyśmy dzisiaj poważnych rozmów z kilkunastoma czołowymi firmami z branży wojskowej i nie bylibyśmy obecni z naszymi antenami i systemem antydronowym na kilku kontynentach – mówi Mateusz Rzymowski, CEO Revobeam.

Przykłady te pokazują, że udział w programie NATO DIANA realnie przekłada się na rozwój i komercjalizację zaawansowanych technologii. Kolejne polskie firmy biorą zresztą udział także w nowym rozdaniu NATO DIANA, w ramach programów akceleracyjnych realizowanych przez inne ośrodki.

– Polski ośrodek jest teraz jednym z 16 akceleratorów tworzonej od 2022 r. sieci. Jego uruchomienie oznacza nie tylko wzmocnienie współpracy międzynarodowej na wschodniej flance NATO w zakresie tworzenia i adopcji nowoczesnych technologii na potrzeby obronności, ale przede wszystkim zmianę roli naszego kraju w ekosystemie innowacji Sojuszu: z uczestnika stajemy się gospodarzem, opiekunem innowatorów i ich relacji ze zrzeszonymi w sieci centrami testowymi. Będzie to także cenna lekcja, w jaki sposób budować ekosystem innowacji dual-use w Polsce i jeszcze intensywniej rozwijać polskie przedsiębiorstwa tej ważnej branży – podsumowuje Izabela Albrycht, pełnomocnik rektora AGH ds. NATO DIANA.

FORT Kraków

FORT Kraków (Future-Oriented Research & Technologies) to nowoczesny ośrodek inkubacji i akceleracji innowacji obronnych oraz technologii dual-use, prowadzony przez Krakowski Park Technologiczny i Akademię Górniczo-Hutniczą. Jako jedyny w Polsce operator programu NATO DIANA, FORT Kraków łączy potencjał nauki, przemysłu, wojska i administracji publicznej. Ośrodek koordynuje również sieć dziesięciu polskich instytucji badawczych uczestniczących w NATO DIANA jako centra testowe. Działalność FORT-u Kraków jest dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach Programu Ministra Finansów i Gospodarki na lata 2025–2029 pn. „Wsparcie kompetencji w obszarze innowacji dual-use”, dotyczącego wyłonienia operatora Programu akceleracyjnego DUET – Dual-Use Emerging Technologies

KPT

Krakowski Park Technologiczny od ponad 25 lat współtworzy warunki dla rozwoju przedsiębiorczości. Realizuje program akceleracyjny KPT ScaleUp, prowadzi Inkubator Technologiczny przeznaczony dla początkujących firm z branży IT, a także wspiera i inspiruje społeczność startupową organizując szereg wydarzeń, które pomagają weryfikować biznesowe pomysły: warsztaty, hackatony i konferencje. Szczególne miejsce w KPT zajmują przemysł 4.0 i branża gier. Instytucja ta jest liderem konsorcjum hub4industry, którego celem jest kompleksowe wsparcie firm, chcących wprowadzić rozwiązania przemysłu 4.0. Organizuje konferencję Digital Dragons – kluczowe wydarzenie dla branży gier w Europie. KPT współpracuje także z organizacjami międzynarodowymi w tym EIT Digital, której celem jest napędzanie cyfrowej transformacji w Europie.